Υπάρχει η δυνατότητα επαναφοράς πραγμάτων κατ’ άρθρο 914 ΚΠολΔ όταν ο εκτελεστός τίτλος είναι διαταγή πληρωμής; (ΜονΕφΠειρ 349/2025)

Με πρόσφατη απόφασή του, το Μονομελές Εφετείο Πειραιά έκρινε ότι το άρθρο 914 ΚΠολΔ, αναφερόμενο αποκλειστικά σε δικαστικές αποφάσεις που έχουν κηρυχθεί προσωρινώς εκτελεστές, δεν καταλαμβάνει την περίπτωση καταβολής δυνάμει διαταγής πληρωμής, με αποτέλεσμα να αποκλείεται η επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση όταν αυτή δεν έχει ακυρωθεί δια ανακοπής (ΜονΕφΠειρ 349/2025).

Πιο αναλυτικά, κατά το σκεπτικό του δικαστηρίου, η διάταξη του άρθρου 914 ΚΠολΔ , από τους περιοριστικά απαριθμούμενους στο άρθρο 904 εκτελεστούς τίτλους, αναφέρεται μόνο στη δικαστική απόφαση που έχει κηρυχθεί προσωρινώς εκτελεστή, όχι δε και στους με τις δικαστικές αποφάσεις λειτουργικά εξομοιούμενους εκτελεστούς τίτλους. Επομένως, στην περίπτωση της διαταγής πληρωμής που έχει εκτελεσθεί, δεν είναι δυνατή η επαναφορά, γιατί ναι μεν αυτή αποτελεί δικαστική επιταγή, πλην όμως δεν εκδίδεται μετά από διαγνωστική δίκη, της οποίας το σφάλμα διορθώνει άλλο δικαστήριο.

Στην υπό κρίση υπόθεση, με αγωγή της ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου, η ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι, δυνάμει τελεσίδικης δικαστικής απόφασης επί εργατικής διαφοράς, κατέβαλε στον εναγόμενο, πρώην εργαζόμενό της, χρηματικά ποσά τόσο στο πλαίσιο εκούσιας συμμόρφωσης όσο και δυνάμει μεταγενέστερης διαταγής πληρωμής που εκδόθηκε βάσει της αναγνωριστικής διάταξης της ως άνω απόφασης. Κατόπιν άσκησης και έφεσης, η απόφαση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου αναιρέθηκε από τον Άρειο Πάγο και, κατόπιν παραπομπής, το Εφετείο με νέα του απόφαση έκανε τελικά δεκτή την ασκηθείσα έφεσή της και απέρριψε στο σύνολό της την αγωγή του ήδη εναγομένου.

Επικαλούμενη την ανατροπή αυτή, η ενάγουσα ζήτησε, κατά κύριο μεν λόγο βάσει του άρθρου 914 ΚΠολΔ (αδικοπραξία), επικουρικώς δε βάσει των διατάξεων περί αδικαιολόγητου πλουτισμού, να της επιστραφεί εντόκως το καταβληθέν ποσό. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, δικάζοντας ερήμην του εναγομένου, απέρριψε την αγωγή ως μη νόμιμη τόσο κατά την κύρια όσο και κατά την επικουρική της βάση, και η ενάγουσα άσκησε έφεση για εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου.

Το Εφετείο επισήμανε ότι ο εκτελεστός τίτλος, βάσει του οποίου η εκκαλούσα προέβη στην επίδικη καταβολή, ήταν η διαταγή πληρωμής και όχι η αναιρεθείσα δικαστική απόφαση, η δε διαταγή αυτή ουδέποτε ακυρώθηκε δια ανακοπής. Δεδομένου ότι το άρθρο 914 ΚΠολΔ αναφέρεται αποκλειστικά σε δικαστική απόφαση που έχει κηρυχθεί προσωρινώς εκτελεστή και όχι στους λοιπούς, κατ’ άρθρο 904 ΚΠολΔ, εκτελεστούς τίτλους με τους οποίους αυτή λειτουργικά εξομοιώνεται, κρίθηκε ότι δεν χωρεί επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση επί τη βάσει της διάταξης αυτής. Ως εκ τούτου, η κύρια βάση της αγωγής κρίθηκε μη νόμιμη.

Ομοίως, απορρίφθηκε και η επικουρική βάση περί αδικαιολόγητου πλουτισμού, καθώς, μη ακυρωθέντος του εκτελεστού τίτλου με ανακοπή, το καταβληθέν ποσό δεν συνιστά παροχή για αιτία που έληξε.

Απόσπασμα απόφασης

Από τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη σε συνδυασμό με τα αναγραφόμενα στο δικόγραφο της αγωγής, προκύπτει ότι ο εκτελεστός τίτλος δυνάμει του οποίου η εκκαλούσα κατέβαλε στον εφεσίβλητο το αιτούμενο με την αγωγή ποσό είναι η με αριθμό 11340/2019 διαταγή πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία στη συνέχεια δεν ακυρώθηκε. Συνεπώς, από τους περιοριστικά απαριθμούμενους στο άρθρο 904 του Κ.Πολ.Δ. εκτελεστούς τίτλους, σε συνδυασμό με το άρθρο 914 του ίδιου Κώδικα όπου αναφέρεται μόνο στη δικαστική απόφαση, που έχει κηρυχθεί προσωρινώς εκτελεστή, όχι δε και στους με τις δικαστικές αποφάσεις λειτουργικά εξομοιούμενους εκτελεστούς τίτλους, προκύπτει ότι σε περίπτωση που ο εκτελεστός τίτλος είναι διαταγή πληρωμής δεν είναι δυνατή η επαναφορά βάσει του άρθρου 914 Κ.Πολ.Δ., γιατί ναι μεν αυτή αποτελεί δικαστική επιταγή , πλην όμως δεν εκδίδεται μετά από διαγνωστική δίκη, της οποίας το σφάλμα διορθώνει άλλο δικαστήριο. Έτσι στην προκείμενη περίπτωση η κρινόμενη αγωγή κατά την κύρια βάση της, είναι απορριπτέα ως μη νόμιμη , αφού ο εκτελεστός τίτλος είναι διαταγή πληρωμής. Επίσης, όσον αφορά την επικουρική βάση της αγωγής ώστε να υποχρεωθεί ο εφεσίβλητος να της καταβάλει το αιτούμενο ποσό με τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, ο επικαλούμενος εκτελεστός τίτλος (διαταγή πληρωμής) δεν έχει ακυρωθεί με την άσκηση ανακοπής και συνεπώς το αιτούμενο ποσό δεν συνιστά παροχή για αιτία που έληξε. Έτσι η κρινόμενη αγωγή είναι απορριπτέα ως μη νόμιμη τόσο κατά την κύρια όσο και κατά την επικουρική της βάση. Συνεπώς το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφασή του δέχθηκε τα ίδια, δεν έσφαλε ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου, είναι δε αβάσιμοι και απορριπτέοι οι λόγοι της έφεσης, καθώς και η έφεση στο σύνολό της προς την ουσιαστική της βασιμότητα. Συνεπώς πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη έφεση ως κατ ́ουσιαν αβάσιμη και να συμψηφιστούν στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων του παρόντος βαθμού δικαιοδοσίας, λόγω της δυσχερούς ερμηνείας των κανόνων δικαίου που εφαρμόσθηκαν (άρθρα 179 και 183 του Κ.Πολ.Δ.), κατά τα αναφερόμενα στο διατακτικό .

Δείτε αναλυτικά την απόφαση στο efeteio-peir.gr.