Apple κατά Επιτροπής: Απορρίφθηκαν οι προσφυγές της Apple σχετικά με τον ορισμό της ως gatekeeper όσον αφορά το App Store και το iOS (Γεν.Δικ.ΕΕ T-1079/23)

Το Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέρριψε τις προσφυγές της Apple σχετικά με τον ορισμό της ως «ρυθμιστή της πρόσβασης» (gatekeeper) όσον αφορά το App Store και το iOS (Apple κατά Επιτροπής T-1079/23). Απέρριψε, επίσης, ως απαράδεκτες τις προσφυγές που αφορούν την υπηρεσία iMessage

Ιστορικό υπόθεσης

Η Apple είναι μια καινοτόμος εταιρεία τεχνολογίας η οποία έχει αναπτύξει συσκευές όπως το iPhone και το iPad, μαζί με τα ιδιοκτησιακά τους λειτουργικά συστήματα κινητής τηλεφωνίας (iOS και iPadOS, αντίστοιχα). Λειτουργεί πέντε καταστήματα εφαρμογών λογισμικού, και συγκεκριμένα το iOS App Store (για κινητά τηλέφωνα iPhone), το iPadOS App Store (για ηλεκτρονικές ταμπλέτες iPad), το watchOS App Store (για Apple Watches), το macOS App Store (για υπολογιστές Mac) και το tvOS App Store (για τηλεοπτικές συσκευές Apple TV).

Στις 5 Σεπτεμβρίου 2023, δυνάμει του Κανονισμού για τις ψηφιακές αγορές (Digital Markets Act, DMA), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όρισε την Apple ως «ρυθμιστή της πρόσβασης» (gatekeeper) όσον αφορά το App Store, το λειτουργικό σύστημα iOS και το πρόγραμμα περιήγησης ιστού Safari. Ο χαρακτηρισμός αυτός μπορεί να αποδοθεί σε ορισμένες μεγάλες ψηφιακές επιχειρήσεις που παρέχουν βασικές υπηρεσίες πλατφόρμας – δηλαδή, υπηρεσίες που διαδραματίζουν απαραίτητο ρόλο ως διαμεσολαβητές μεταξύ των επιχειρήσεων που επιθυμούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στο διαδίκτυο και των τελικών χρηστών – όταν πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις που σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με το μέγεθός τους και την επιρροή τους στην αγορά. Οι επιχειρήσεις που ορίζονται με αυτόν τον τρόπο υπόκεινται σε συγκεκριμένες υποχρεώσεις που αποσκοπούν στη διασφάλιση του υγιούς ανταγωνισμού.

Η απόφαση της Επιτροπής ταξινόμησε επίσης την υπηρεσία iMessage ως υπηρεσία διαπροσωπικών επικοινωνιών ανεξάρτητη από αριθμούς (NIICS), η οποία αποτελεί βασική υπηρεσία πλατφόρμας (CPS).

Κατά την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή κίνησε έρευνα αγοράς για να εξετάσει εάν τα επιχειρήματα που προέβαλε η Apple σχετικά με την υπηρεσία iMessage ήταν ικανά να θέσουν υπό αμφισβήτηση τα τεκμήρια που θεσπίζει η DMA, σύμφωνα με τα οποία η επιχείρηση πληρούσε τα τρία κριτήρια που απαιτούνται για τον ορισμό της ως ρυθμιστή της πρόσβασης. Στις 12 Φεβρουαρίου 2024, αποφάσισε τελικά να μην ορίσει την Apple ως ρυθμιστή της πρόσβασης όσον αφορά το iMessage. Ωστόσο, τόσο η απόφαση για την έναρξη της έρευνας όσο και η απόφαση για το κλείσιμο αυτής διατήρησαν την ταξινόμηση του iMessage ως NIICS που αποτελεί CPS.

Στη συνέχεια, η Apple άσκησε προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκειμένου να προσβάλει, (α) πρώτον, τον ορισμό της ως ρυθμιστή της πρόσβασης όσον αφορά το App Store και το iOS, καθώς και ορισμένες ταξινομήσεις που υιοθέτησε η Επιτροπή, (β) δεύτερον, την απόφαση για την έναρξη της έρευνας σχετικά με το iMessage και (γ) τέλος, την απόφαση για το κλείσιμο της εν λόγω έρευνας.

Η κρίση του Γενικού Δικαστηρίου

Το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει όλες τις προσφυγές που άσκησε η Apple. Επιβεβαιώνει τον ορισμό της Apple ως ρυθμιστή της πρόσβασης όσον αφορά το App Store και το iOS, και κρίνει τις προσφυγές που αφορούν την υπηρεσία iMessage ως απαράδεκτες.

Πρώτον, το Γενικό Δικαστήριο κρίνει απαράδεκτη την ένσταση παρανομίας που πρόβαλε η Apple κατά της διάταξης της DMA που σχετίζεται με τις υποχρεώσεις διαλειτουργικότητας οι οποίες επιβάλλονται σε επιχειρήσεις που έχουν οριστεί ως ρυθμιστές της πρόσβασης. Κρίνει ότι η εν λόγω διάταξη δεν αποτελεί ούτε τη νομική βάση της απόφασης ορισμού ούτε κανόνα που έχει άμεση νομική σύνδεση με την απόφαση αυτή, και ως εκ τούτου η φερόμενη παρανομία της δεν μπορεί να προβληθεί προς υποστήριξη αιτήματος ακύρωσης της εν λόγω απόφασης.

Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο επιβεβαιώνει την αξιολόγηση της Επιτροπής ότι οι διάφορες εκδόσεις του App Store αποτελούν μια ενιαία CPS (βασική υπηρεσία πλατφόρμας). Διαπιστώνει ότι, ανεξάρτητα από τις σχετικές συσκευές, τα εν λόγω καταστήματα έχουν τον ίδιο σκοπό, δηλαδή τη σύνδεση των προγραμματιστών εφαρμογών με τους τελικούς χρήστες, προκειμένου να διευκολυνθεί η διανομή εφαρμογών λογισμικού. Οι διαφορές που επικαλείται η Apple με σκοπό να ισχυριστεί ότι καθένα από αυτά τα καταστήματα αποτελούσε ξεχωριστή CPS, και ότι επομένως μόνο το iOS App Store πληρούσε τα απαιτούμενα όρια για τον ορισμό ως ρυθμιστή της πρόσβασης, σχετίζονται κυρίως με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των συσκευών που χρησιμοποιούνται και δεν δικαιολογούν τη διάκριση μεταξύ πολλών βασικών υπηρεσιών πλατφόρμας.

Τρίτον, το Γενικό Δικαστήριο κρίνει απαράδεκτες τις αιτιάσεις που σχετίζονται με την ταξινόμηση του iMessage ως NIICS που αποτελεί CPS. Θεωρεί ότι η ταξινόμηση αυτή δεν παράγει, από μόνη της, δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα που επιφέρουν μεταβολή στη νομική κατάσταση της Apple. Ειδικότερα, καμία από τις υποχρεώσεις που θεσπίζει ο DMA δεν εφαρμόζεται στο iMessage, εφόσον η υπηρεσία αυτή δεν έχει συμπεριληφθεί σε απόφαση ορισμού ως σημαντική πύλη πρόσβασης (important gateway). Για τους ίδιους λόγους, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει επίσης τις προσφυγές που στρέφονται κατά των αποφάσεων έναρξης και περάτωσης της έρευνας αγοράς σχετικά με το iMessage.

Το πλήρες κείμενο της απόφασης είναι διαθέσιμο στο curia.europa.eu.