Σε δημόσια διαβούλευση ο Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών

Σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση έχει τεθεί το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης με τον τίτλο: «Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών».

Σκοπός των προτεινόμενων διατάξεων είναι η θέσπιση ενός ενιαίου και συνεκτικού πλαισίου για την εφαρμογή των μεθόδων εναλλακτικής επίλυσης διαφορών, με στόχο την προστασία των δικαιωμάτων των μερών, την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στη λειτουργία των σχετικών διαδικασιών, τη συμβολή στην αποσυμφόρηση των δικαστηρίων και την εν γένει βελτίωση της απονομής της δικαιοσύνης.

Αντικείμενο των νέων διατάξεων είναι η ρύθμιση των μεθόδων εναλλακτικής επίλυσης διαφορών, ο ορισμός των γενικών αρχών και των κανόνων λειτουργίας τους, η μεταξύ τους λειτουργική συσχέτιση, καθώς και ο καθορισμός των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των μερών.

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει διατάξεις για τη διαιτησία (Μέρος Β’), τη διαμεσολάβηση (Μέρος Γ’) και τη δικαστική μεσολάβηση (Μέρος Δ’).

Πιο αναλυτικά, με τις προτεινόμενες διατάξεις του Μέρους Β’, επιχειρείται η ρύθμιση, κατά τρόπο ενιαίο, της διεθνούς και της εσωτερικής διαιτησίας, με βάση τις διεθνείς και εθνικές προδιαγραφές και συγκεκριμένα:

α) η υιοθέτηση στο ελληνικό δίκαιο του Πρότυπου Νόμου της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για το Διεθνές Εμπορικό Δίκαιο (UNCITRAL) του 2006,

β) η προσαρμογή του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου στις διεθνείς τάσεις και τη συγκριτική εμπειρία της διαιτησίας καθώς και

γ) η εισαγωγή ενός ενιαίου και λειτουργικά συνεκτικού συστήματος κανόνων που εφαρμόζονται οριζοντίως στην εσωτερική και τη διεθνή διαιτησία, ανεξαρτήτως της φύσης ή του τόπου της διαφοράς.

Σκοπός των διατάξεων αυτών είναι (α) η εμπέδωση της διαιτησίας ως ισότιμου τρόπου επίλυσης διαφορών στο πλαίσιο της ελληνικής έννομης τάξης, και (β) η διασφάλιση της ελευθερίας των μερών να υπαγάγουν εκουσίως τις διαφορές τους σε διαιτησία.

Με τις διατάξεις του Μέρους Γ’, θεσπίζεται το πλαίσιο που διέπει τη διαμεσολάβηση και ιδίως:

α) οι προϋποθέσεις, οι μορφές και η διαδικασία προσφυγής στη διαμεσολάβηση,

β) τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των μερών, των διαμεσολαβητών και των λοιπών συμμετεχόντων προσώπων, και

γ) τα έννομα αποτελέσματα και η εκτελεστότητα των πρακτικών διαμεσολάβησης.

Με τις διατάξεις αυτές, επιδιώκεται η ρύθμιση της διαμεσολάβησης ως αυτοτελούς και οργανωμένης μεθόδου εναλλακτικής επίλυσης διαφορών, με στόχο την προώθηση της συναινετικής επίλυσής τους, την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της απονομής της δικαιοσύνης.

Ακολούθως, με το Μέρος Δ’ του νομοσχεδίου, επιχειρείται η θέσπιση ενός ολοκληρωμένου κανονιστικού πλαισίου που διέπει τη δικαστική μεσολάβηση και ιδίως η ρύθμιση:

α) των προϋποθέσεων και της διαδικασίας προσφυγής στη δικαστική μεσολάβηση πριν από την άσκηση ένδικου βοηθήματος ή κατά τη διάρκεια της εκκρεμοδικίας,

β) του ρόλου, των αρμοδιοτήτων και των καθηκόντων του δικαστή μεσολαβητή,

γ) των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των μερών κατά τη διαδικασία της δικαστικής μεσολάβησης, και

δ) των εννόμων αποτελεσμάτων και της εκτελεστότητας της συμφωνίας που επιτυγχάνεται στο πλαίσιο της δικαστικής μεσολάβησης.

Σκοπός των προτεινόμενων αυτών διατάξεων είναι η ρύθμιση της δικαστικής μεσολάβησης ως οργανωμένης μεθόδου εναλλακτικής επίλυσης διαφορών, η οποία διεξάγεται με τη συνδρομή δικαστικού λειτουργού που ενεργεί ως δικαστής - μεσολαβητής, με στόχο την προώθηση της συναινετικής επίλυσης διαφορών κυρίως ιδιωτικού δικαίου και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τη δικαιοσύνη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις εισάγονται τροποποιήσεις σε πλήθος διατάξεων, όπως το άρθρο 1514 Αστικού Κώδικα για την παραπομπή σε διαμεσολάβηση ή δικαστική διαμεσολάβηση σε υποθέσεις παρέκκλισης από την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, το άρθρο 169Α Ποινικού Κώδικα για την παραβίαση όρων πρακτικών διαμεσολάβησης, του άρθρου 215 Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας για τη δυνατότητα προσφυγής σε διαμεσολάβηση ή δικαστική μεσολάβηση, του άρθρου 227 Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας περί τυπικών παραλείψεων κατά την εισαγωγή της αγωγής για συζήτηση, του άρθρου 237 Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας σχετικά με την προθεσμία κατάθεσης προτάσεων και προσθήκης – αντίκρουσης, του άρθρου 904 Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας περί αναγκαστικής εκτέλεσης - εκτελεστών τίτλων.

Προβλέπεται δε η κατάργηση, μεταξύ άλλων, του άρθρο 214Β Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας περί προσφυγής σε δικαστική μεσολάβηση, του άρθρο 214Γ Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας περί προσφυγής σε διαδικασία διαμεσολάβησης, καθώς και του Έβδομου Βιβλίου του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας περί διαιτησίας.

Μπορείτε να λάβετε μέρος στη διαβούλευση έως την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου 2026 και ώρα 09:00, στο opengov.gr.