Υπολογισμός τελών χρήσης και προστίμων αυθαίρετης χρήσης κοινόχρηστου χώρου (ΔΠΑ 647/2026)

Δεκτή εν μέρει έγινε προσφυγή κατά πράξεων επιβολής τελών χρήσης και προστίμων αυθαίρετης χρήσης κοινόχρηστου χώρου, καθώς το Διοικητικό Πρωτοδικείο έκρινε ότι ο καθορισμός των συντελεστών του ένδικου τέλους κείται εκτός των ακραίων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της Διοίκησης (ΔΠΑ 647/2026).

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με το σκεπτικό του δικαστηρίου, το επιβληθέν τέλος δεν τελεί σε εύλογη σχέση με την αξία του παραχωρούμενου δικαιώματος, δεδομένου ότι η αξία χρήσης του κοινόχρηστου χώρου είναι άμεσα και αναπόσπαστα συνδεδεμένη με την εμπορικότητα της περιοχής στην οποία αυτός κείται. Ως ασφαλής και αντικειμενικός δείκτης της εμπορικότητας αυτής λογίζεται, κατά τα διεθνή εκτιμητικά πρότυπα IVS και RICS, η εφαρμογή των οποίων συνιστά εγγύηση για την επιστημονική αρτιότητα του προσδιορισμού της αξίας του δημόσιου χώρου, η μισθωτική αξία των στεγασμένων επαγγελματικών χώρων της περιοχής. Το δικαστήριο επεσήμανε ότι η σύνδεση αυτή κρίνεται επιβεβλημένη, καθώς το ύψος του μισθώματος αντανακλά την πραγματική δυνατότητα του ακινήτου να παράγει πρόσοδο.

Εν προκειμένω, το δικαστήριο διαπίστωσε ότι, από την την αντιπαραβολή του μέσου ετήσιου αγοραίου μισθώματος των καταστημάτων, το οποίο ανερχόταν σε 330,00 ευρώ ανά τ.μ., με το τέλος που επέβαλε ο Δήμος, ύψους έως 252,60 ευρώ ανά τ.μ., το το κόστος του πεζοδρομίου ανήλθε στο 76% περίπου του μισθώματος του στεγασμένου καταστήματος. Το ποσοστό αυτό κρίθηκε προδήλως δυσανάλογο, καθότι, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ο στεγασμένος χώρος διαθέτει μόνιμες υποδομές, όπως στέγη, ρεύμα, ύδρευση, χώρους υγιεινής και κλιματισμό, που εξασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία της επιχείρησης καθ' όλο το έτος. Αντιθέτως, ο υπαίθριος χώρος στερείται τέτοιων υποδομών και η απόδοσή του εξαρτάται άμεσα από τις λειτουργικές προδιαγραφές του κυρίως χώρου.

Περαιτέρω, το δικαστήριο επεσήμανε ότι οι ένδικες κανονιστικές αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου περιορίστηκαν σε μια γενική και στερεότυπη επίκληση του κριτηρίου της εμπορικότητας, χωρίς να δικαιολογείται η πρόδηλα δυσανάλογη επιβάρυνση και χωρίς να καθίσταται εφικτός ο δικαστικός έλεγχος ως προς την ανταποδοτικότητα και την αναλογικότητα των τελών.

Κατόπιν των ανωτέρω, το δικαστήριο, σταθμίζοντας τη θέση του ακινήτου και την ανάγκη τήρησης εύλογης αναλογίας μεταξύ της αξίας του κυρίου χώρου και του παρακολουθήματός του, τροποποίησε τις προσβαλλόμενες πράξεις, επανακαθορίζοντας τόσο το οφειλόμενο τέλος χρήσης όσο και το αντίστοιχο χρηματικό πρόστιμο για αυθαίρετη χρήση, το οποίο ανέρχεται στο διπλάσιο του τέλους, για κάθε ένα από τα επίδικα έτη.

Απόσπασμα της απόφασης είναι διαθέσιμο στο adjustice.gr.