Στοιχειοθέτηση του αδικήματος διακίνησης ναρκωτικών σε εκπαιδευτικά ιδρύματα ανεξαρτήτως του ωραρίου λειτουργίας (ΑΠ 657/2025)

Με πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου, απορρίφθηκε αναίρεση κατά απόφασης με την οποία ο αναιρεσείων καταδικάστηκε για το έγκλημα της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, με τη μορφή της κατοχής και πώλησης, σε χώρο συγκέντρωσης σπουδαστών για εκπαιδευτικούς σκοπούς (ΑΠ 657/2025).

Με το άρθρο 20 του ν. 4139/2013 τυποποιείται το βασικό έγκλημα της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, στο οποίο αναφέρονται ενδεικτικά οι διάφοροι τρόποι τέλεσής του, που αποτελούν ένα μόνο έγκλημα αν αφορούν την ίδια ποσότητα ναρκωτικών, περιέχονται δε μεταξύ αυτών η κατοχή και η πώληση ναρκωτικών ουσιών. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 22 παρ. 1, 2 περ. α του ίδιου νόμου, συνιστά διακεκριμένη περίπτωση του ανωτέρω εγκλήματος, μεταξύ άλλων, η διακίνηση ναρκωτικών ουσιών σε σχολικές μονάδες οποιασδήποτε βαθμίδας, εκπαιδευτικά ιδρύματα ή άλλες μονάδες κατάρτισης, επιμόρφωσης ή μετεκπαίδευσης και σε χώρους συγκέντρωσης μαθητών ή σπουδαστών για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Σύμφωνα με το σκεπτικό του ανωτάτου δικαστηρίου, η αυστηρότερη μεταχείριση των δραστών, στις περιπτώσεις αυτές, εδράζεται στους αυξημένους κινδύνους που εγκυμονεί για τα παιδιά και τους νέους η διακίνηση προς αυτούς ναρκωτικών ουσιών. Ενόψει δε της μη διάκρισης στον νόμο, το έγκλημα στη διακεκριμένη του μορφή τελείται όχι μόνο όταν αυτό έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια λειτουργίας της σχολικής μονάδας, του εκπαιδευτικού ιδρύματος κλπ, αλλά και κατά το χρονικό διάστημα μη λειτουργίας τους. το δικαστήριο τόνισε, μάλιστα, ότι πολλές φορές μπορεί να είναι δυσδιάκριτη η σχετική περίπτωση, όπως σε διακίνηση ναρκωτικών με τη μορφή της αποθήκευσης, της παρακαταθήκης, της κατοχής ή της μεταφοράς, ενώ είναι γνωστό ότι, πολλές φορές, ακόμη και κατά τη διάρκεια μη λειτουργίας των σχολικών μονάδων, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων κλπ., οι εκπαιδευόμενοι συνηθίζουν να συναντώνται στους οικείους γι' αυτούς προαύλιους χώρους τους, όπου η τέλεση της πράξης συνιστά διακεκριμένη περίπτωση. Στην περίπτωση δε των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, σε ορισμένους εκπαιδευόμενους μπορεί να παρέχεται δυνατότητα εισόδου στις εγκαταστάσεις τους για μελέτη, διενέργεια ερευνητικού έργου κλπ.

Στην υπό κρίση υπόθεση, το δικαστήριο της ουσίας διαπίστωσε ότι ο κατηγορούμενος, ο οποίος δεν είχε τη φοιτητική ιδιότητα, βρισκόταν στο χώρο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης τις βραδινές ώρες της 22-12-2018, όχι για να προμηθευτεί την κάνναβη για δική του αποκλειστικά χρήση, αλλά για να διακινήσει τη ναρκωτική ουσία.

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης, έκρινε ότι τελέσθηκε εκ μέρους του το αδίκημα της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών με τη διακεκριμένη μορφή του άρθρου 22 παρ. 2 περ. α του ν. 4139/2013, μολονότι η συγκεκριμένη πράξη φέρεται ότι έλαβε χώρα σε ημέρα και ώρα μη λειτουργίας του χώρου του Πανεπιστημίου. Ο Άρειος Πάγος, ωστόσο, απέρριψε τον λόγο αυτό αναίρεσης ως αβάσιμο, καθώς, όπως προεκτέθηκε, η διακίνηση ναρκωτικών ουσιών προσλαμβάνει διακεκριμένο χαρακτήρα ανεξαρτήτως αν τελέσθηκε κατά τη διάρκεια λειτουργίας της εκπαιδευτικής δομής ή ενόσω αυτή δεν λειτουργούσε.

Απόσπασμα απόφασης

Η υπό κρίση, με αριθμό 48/2022, αίτηση του αναιρεσείοντος, L. K. του A., κατοίκου ..., με δήλωσή του ενώπιον του γραμματέα του Εφετείου Θεσσαλονίκης, στις 22-12-2022, για αναίρεση της υπ` αριθμ. 376/2022 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης, που εκδόθηκε σε δεύτερο βαθμό, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 464, 466 παρ. 1, 473 παρ. 2, 3, 474 παρ. 1, 4, 504 παρ. 1 και 505 ΚΠΔ). Είναι, συνεπώς, αυτή παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20 παρ. 1 και 2 του ν. 4139/2013, όπως η παρ. 2 ίσχυε μετά την τροποποίησή της με το άρθρο 2 ν. 4523/2018, "1. Όποιος, εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 21, 22 και 23, διακινεί παράνομα ναρκωτικά, τιμωρείται με κάθειρξη τουλάχιστον οκτώ (8) ετών και με χρηματική ποινή μέχρι τριακόσιες χιλιάδες (300.000) ευρώ. 2. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 2Α και 29, ως έγκλημα διακίνησης ναρκωτικών νοείται κάθε πράξη με την οποία συντελείται η κυκλοφορία ναρκωτικών ουσιών ή πρόδρομων ουσιών που αναφέρονται στους πίνακες της παραγράφου 2 του άρθρου 1 και ιδίως η εισαγωγή, η εξαγωγή, η διαμετακόμιση, η πώληση, η αγορά, η προσφορά, η διανομή, η διάθεση, η αποστολή, η παράδοση, η αποθήκευση, η παρακατάθεση, η παρασκευή, η κατοχή, η μεταφορά....". Περαιτέρω, στο άρθρο 22 παρ. 1, 2 περ. α' του ίδιου νόμου ορίζεται ότι: "1. Με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών και με χρηματική ποινή από πενήντα χιλιάδες (50.000) έως πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ τιμωρείται όποιος τελεί κάποια από τις πράξεις των άρθρων 20 και 21 παράγραφος 1α'.... 2. Με την ποινή της παραγράφου 1 τιμωρείται, όποιος παράνομα: α) διακινεί ναρκωτικά σε στρατόπεδα ή άλλους χώρους των ενόπλων δυνάμεων, αστυνομικά κρατητήρια, σωφρονιστικά καταστήματα, καταστήματα ανηλίκων κάθε κατηγορίας, σχολικές μονάδες οποιασδήποτε βαθμίδας, εκπαιδευτικά ιδρύματα ή άλλες μονάδες κατάρτισης, επιμόρφωσης ή μετεκπαίδευσης, σε χώρους άθλησης, κατασκηνώσεων, φροντιστηρίων, σε χώρους παροχής κοινωνικών υπηρεσιών, σε χώρους συγκέντρωσης μαθητών ή σπουδαστών για εκπαιδευτικούς ή αθλητικούς σκοπούς". Με το ανωτέρω άρθρο 20 του ν. 4139/2013 τυποποιείται το βασικό έγκλημα της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, στο οποίο αναφέρονται ενδεικτικά οι διάφοροι τρόποι τέλεσής του, που αποτελούν ένα μόνο έγκλημα αν αφορούν την ίδια ποσότητα ναρκωτικών, περιέχονται δε μεταξύ αυτών η κατοχή και η πώληση ναρκωτικών ουσιών (ΑΠ 998/2023, ΑΠ 871/2023, ΑΠ 836/2023). Εξάλλου, κατά το άρθρο 22 παρ. 1, 2 περ. α του ίδιου νόμου, συνιστά διακεκριμένη περίπτωση του ανωτέρω εγκλήματος, μεταξύ άλλων, η διακίνηση ναρκωτικών ουσιών σε σχολικές μονάδες οποιασδήποτε βαθμίδας, εκπαιδευτικά ιδρύματα ή άλλες μονάδες κατάρτισης, επιμόρφωσης ή μετεκπαίδευσης και σε χώρους συγκέντρωσης μαθητών ή σπουδαστών για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Η αυστηρότερη μεταχείριση των δραστών, στις περιπτώσεις αυτές, εδράζεται στους αυξημένους κινδύνους, που εγκυμονεί για τα παιδιά και τους νέους η διακίνηση προς αυτούς ναρκωτικών ουσιών. Ενόψει δε της μη διάκρισης στον νόμο, το έγκλημα στη διακεκριμένη του μορφή τελείται όχι μόνο όταν αυτό έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια λειτουργίας της σχολικής μονάδας, του εκπαιδευτικού ιδρύματος κλπ, αλλά και κατά το χρονικό διάστημα μη λειτουργίας τους. Άλλωστε, πολλές φορές (όταν η μορφή της διακίνησης έχει διάρκεια) μπορεί να είναι δυσδιάκριτη η σχετική περίπτωση, όπως σε διακίνηση ναρκωτικών με τη μορφή της αποθήκευσης, της παρακαταθήκης, της κατοχής ή της μεταφοράς, ενώ είναι γνωστό ότι, πολλές φορές, ακόμη και κατά τη διάρκεια μη λειτουργίας των σχολικών μονάδων, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων κλπ., οι εκπαιδευόμενοι συνηθίζουν να συναντώνται στους οικείους γι' αυτούς προαύλιους χώρους τους (όπου επίσης η τέλεση της πράξης συνιστά διακεκριμένη περίπτωση) ή ακόμη (στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα) σε ορισμένους εκπαιδευόμενους μπορεί να παρέχεται δυνατότητα εισόδου στις εγκαταστάσεις τους για μελέτη, διενέργεια ερευνητικού έργου κλπ. Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναίρεσης όταν εκτίθενται σε αυτήν με σαφήνεια και πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος, για το οποίο καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος και αναφέρονται οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικοί συλλογισμοί, με βάση τους οποίους υπήχθησαν τα περιστατικά που αποδείχθηκαν στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε.

Δείτε αναλυτικά την απόφαση στο areiospagos.gr.