Στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της ενδοοικογενειακής απειλής (ΑΠ 207/2026)

Με πρόσφατη απόφασή του ο Άρειος Πάγος διευκρινίζει ότι η ενδοοικογενειακή απειλή αποτελεί ιδιώνυμο έγκλημα, το οποίο, ως ειδικότερη διάταξη, κατισχύει της κοινής απειλής του άρθρου 333 ΠΚ λόγω φαινομενικής συρροής, εξετάζοντας τα στοιχεία της αντικειμενικής και υποκειμενικής υπόστασής του (ΑΠ 207/2026).

Σύμφωνα με το σκεπτικό του ανωτάτου δικαστηρίου, κατά το άρθρο 7 παρ. 2 του ν. 3500/2006, το μέλος της οικογένειας το οποίο προκαλεί τρόμο ή ανησυχία σε άλλο μέλος της οικογένειας, απειλώντας το με βία ή με άλλη παράνομη πράξη ή παράλειψη, τιμωρείται με φυλάκιση, με τη διάταξη δε αυτή χαρακτηρίζεται ως ιδιώνυμο έγκλημα η απειλή, όταν δράστες και παθόντες είναι μέλη της ίδιας οικογένειας, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 1 παρ. 2 του ανωτέρω νόμου.

Η κοινή απειλή, κατά το άρθρο 333 παρ. 1 ΠΚ, τελείται από όποιον προκαλεί σε άλλον τρόμο ή ανησυχία απειλώντας τον με βία ή άλλη παράνομη πράξη ή παράλειψη. Το έγκλημα αυτό, που ανήκει στα υπαλλακτικώς μικτά εγκλήματα, προστατεύει το συναίσθημα της ασφάλειας του καθενός για τον σχηματισμό ελεύθερης βούλησης ή πραγματοποίησης αυτής, και με την τέλεσή του ο δράστης στρέφεται κατά της προσωπικής ελευθερίας. Στοιχείο της αντικειμενικής υπόστασης δεν είναι η άσκηση βίας, αλλά η απειλή άσκησης βίας ή τέλεσης άλλης παράνομης πράξης ή παράλειψης, η οποία μπορεί να γίνει με οποιονδήποτε τρόπο, ήτοι προφορικώς, εγγράφως, δια νευμάτων ή άλλων απειλητικών κινήσεων, και πρέπει να απευθύνεται κατά του απειλούμενου ή προσώπου συνδεόμενου στενά με αυτόν. Περαιτέρω, η εκδήλωση της απειλής πρέπει να περιήγαγε τον άλλον σε τρόμο ή ανησυχία, χωρίς να ερευνάται αν η απειλή είναι γενικώς ικανή να προκαλέσει τούτο, ενώ, αν ο απειληθείς δεν περιήλθε σε τρόμο ή ανησυχία, διότι δεν την έλαβε σοβαρά υπόψη, η πράξη δεν τελέστηκε.

Για την υποκειμενική υπόσταση απαιτείται γνώση του υπαιτίου ότι η απειλούμενη ενέργεια είναι βία ή άλλη παράνομη πράξη και θέληση του δράστη να προκαλέσει στον παθόντα φόβο ή ανησυχία, αρκεί δε και ο ενδεχόμενος δόλος.

Μεταξύ της διάταξης του ΠΚ που αναφέρεται στην απειλή και του άρθρου 7 του ν. 3500/2006 υπάρχει φαινομενική συρροή, αφού η διάταξη του τελευταίου νόμου υπερισχύει της αντίστοιχης διάταξης του ΠΚ ως ειδικότερη.

Ως προς την αιτιολογία της καταδικαστικής απόφασης και ιδίως ως προς την συνδρομή του δόλου, το ανώτατο δικαστήριο τόνισε ότι, ως γενικός δόλος, δεν χρήζει ιδιαίτερης αιτιολογίας, αφού ενυπάρχει στην παραγωγή των περιστατικών και προκύπτει από αυτή. Αρκεί ο κατ' είδος προσδιορισμός των αποδεικτικών μέσων, εφόσον προκύπτει ότι το δικαστήριο τα συνεκτίμησε όλα, ενώ η εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων δεν συνιστά λόγο αναίρεσης, καθόσον πλήττεται έτσι η αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του δικαστηρίου της ουσίας.

Εν προκειμένω, το δικαστήριο έκρινε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία δέχθηκε ότι ο κατηγορούμενος απηύθυνε σε μέλος της οικογένειάς του, με το οποίο συγκατοικούσε, απειλητικές φράσεις που αναφέρονταν στην αφαίρεση της ζωής του, προκαλώντας του τρόμο και ανησυχία, διέλαβε την απαιτούμενη αιτιολογία και ερμήνευσε και εφάρμοσε ορθά τις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις, χωρίς να τις παραβιάσει ούτε ευθέως ούτε εκ πλαγίου. Επεσήμανε, μάλιστα, πως αρκεί το γεγονός ότι η ανωτέρω απειλή περιήγαγε τον απειλούμενο σε τρόμο και ανησυχία, χωρίς να ερευνάται εάν η απειλή αυτή είναι γενικώς ικανή να προκαλέσει τούτο.

Απόσπασμα απόφασης

Α. Κατά το άρθρο 7 παρ.2 του ν. 3500/2006, το μέλος της οικογένειας το οποίο προκαλεί τρόμο ή ανησυχία σε άλλο μέλος της οικογένειας, απειλώντας το με βία ή με άλλη παράνομη πράξη ή παράλειψη, τιμωρείται με φυλάκιση. Με αυτή τη διάταξη του νομοθετήματος χαρακτηρίζεται ως ιδιώνυμο έγκλημα η απειλή, όταν δράστες και παθόντες είναι μέλη της ίδιας οικογένειας, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρ.1 παρ. 2 του παραπάνω νόμου. Κατά το άρθρο 333 παρ.1 ΠΚ, "Όποιος προκαλεί σε άλλον τρόμο ή ανησυχία απειλώντας τον με βία ή άλλη παράνομη πράξη ή παράλειψη τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι ενός έτους ή με χρηματική ποινή". Το έγκλημα αυτό, που ανήκει στα υπαλλακτικώς μικτά εγκλήματα, προστατεύει το συναίσθημα της ασφάλειας του καθενός για τον σχηματισμό ελευθερίας βούλησης ή πραγματοποίησης αυτής και με την τέλεσή του ο δράστης στρέφεται κατά της προσωπικής ελευθερίας. Στοιχείο της αντικειμενικής υπόστασης του πλημμελήματος της απειλής είναι όχι η άσκηση βίας αλλά η απειλή άσκησης βίας ή τέλεσης άλλης παράνομης πράξης ή παράλειψης, η οποία απειλή μπορεί να γίνει με οποιονδήποτε τρόπο, ήτοι προφορικώς, εγγράφως, δια νευμάτων ή άλλων απειλητικών κινήσεων και πρέπει να απευθύνεται κατά του απειλούμενου ή προσώπου συνδεόμενου στενά με αυτόν.Περαιτέρω, η εκδήλωση αυτής της απειλής πρέπει να περιήγαγε τον άλλον σε τρόμο ή ανησυχία, χωρίς να ερευνάται εάν η απειλή αυτή είναι γενικώς ικανή να προκαλέσει τούτο. Αν ο απειληθείς δεν περιήλθε σε τρόμο ή ανησυχία, διότι δεν την έλαβε σοβαρά υπόψη, η πράξη δεν τελέσθηκε. Για την υποκειμενική υπόσταση, απαιτείται γνώση του υπαιτίου ότι η απειλούμενη ενέργεια είναι βία ή άλλη παράνομη πράξη και θέληση του δράστη να προκαλέσει στον παθόντα φόβο ή ανησυχία, ενώ αρκεί και ο ενδεχόμενος δόλος. Μεταξύ της διάταξης του ΠΚ, που αναφέρεται στην απειλή και στο άρθρο 7 του ν. 3500/2006 υπάρχει φαινομενική συρροή, αφού η διάταξη του τελευταίου νόμου υπερισχύει της αντίστοιχης διάταξης του ΠΚ ως ειδικότερη (ΑΠ 756/2024, ΑΠ 905/2018, ΑΠ 1294/2016).

Δείτε αναλυτικά την απόφαση στο areiospagos.gr.